View-point : part 2

દ્રષ્ટિકોણ પાર્ટ 2

લગભગ ચારેક વર્ષ પહેલાં મારી પાસે યો-બાઈક હતી ત્યારની વાત છે . એક દિવસ સવાર સવારમાં બસ-સ્ટૅન્ડ બાજુ જવાનું થયું . ગાડી બહાર કાઢીને સાફ કરી અને લઈને નીકળ્યો .

થોડે જ આગળ ગયો હોઇશ , અને એક બાઇક આવી સામેથી . બાઈકની હેડ્લાઈટ ચાલુ જોઈને હું ડિલાઈટેડ થઈ ગયો . મને આ એક બહુ સારી ( એટલે કે ખરાબ ) આદત છે કે જેવી કોઈની હેડલાઈટ ચાલુ જોઉં, એટલે ખુશ થઈને જમણા હાથને ઊંચો કરીને પાંચ આંગળા ખુલ્લા કરીને કાંડુ બન્ને બાજુ 30-30 ડિગ્રી ફેરવીને ઈશારો કરું કે લાઈટ ચાલુ છે . એ ભાઈને પણ મેં એમ જ કર્યું , માથું હકારમાં નમાવી લાઇટ બંધ કરીને સ્માઈલ આપીને એ નીકળી ગયા. મફતમાં જ આપવાની હતી એટલે મેં પણ સ્માઈલ આપી .

થોડે આગળ જતાં બીજી એક બાઈક આવી સામેથી , આમની ય હેડલાઈટ ઓન હતી . આ લોકો સવારમાં ઊઠીને એમનેમ હાલી જ નીકળતા હશે ? જોવું તો પડે ને , ખોટી શું કામ બત્તી બગાડવી ? આવું વિચારતાં ફરી હાથ ઊંચો કરીને મેં ઇશારો કર્યો , પણ મારી સામે જોયા છતાં જાણે મારું અસ્તિત્વ જ ના હોય એમ ગણકાર્યા વગર એ નીકળી ગયા . હું મનમાં જ બોલ્યો - " ભાઈની સવારની ચામાં કોઈકે દિવેલ નાખી દીધું લાગે છે , ફાયદાની વાતમાં ય રસ નથી . ગુજરાતનું નામ બોળ્યું. " અને હું આગળ વધ્યો .

જરાક જ આગળ જતાં ફરી એક બાઇકસવાર મળ્યો જેની ગાડીની હેડલાઈટ ઓન હતી . લાસ્ટ ટાઈમ થયેલું અવગણનાનું અપમાન હું ભૂલી ગયો . એમ કાંઈ ફરજથી થોડું ચૂકાય ? રસ્તો ભૂલેલા મુસાફિરને સાચા રસ્તાનું જ્ઞાન કરાવવું એ તો આપણી ફરજ છે એમ સમજી મેં ફરી હાથ ઊંચો કરીને ઈશારો કર્યો . પેલા ભાઇએ એકદમ વિચિત્ર લૂક આપ્યો , પોતાની હેડલાઈટ બંધ કરી અને કટાક્ષમાં હસતો હોય એમ ભેદી સ્મિત આપીને જતો રહ્યો .

હવે લગભગ હું પહોંચવા આવ્યો . એટલામાં સામેથી સાઈકલ પર રમરમાટ એક નાનો છોકરો આવતો હતો . મારી થોડે નજીક આવીને એણે સાઈકલ ધીમી કરી , હાથ ઊંચો કર્યો અને 30-30 ડિગ્રીએ ઘૂમાવ્યો . તરત મારી નજર ગાડીના ઇંડિકેટર કંટ્રોલ બાર પર ગઈ . અને , ઓત્ત્તારી .... મારી ગાડીની જ હેડલાઈટ ઓન હતી !! હું ક્યારનો લોકોને બતાવતો હતો , પણ એક નાનું છોકરું મને આંગળી ( સોરી, આંગળા ) કરી ગયો . હવે પેલા ભાઈના ભેદી સ્મિતનું રહસ્ય સમજ્યો .

ત્યારથી લઈને આજસુધી જ્યારે બીજાની હેડલાઈટ ઓન દેખાય એટલે મારી નજર પહેલાં મારી ગાડીની ઈંડિકેટર કંટ્રોલ-પેનલ પર જ જાય . છોકરો એટલો તો સુધર્યો ખરો !

*** ***

આ વાત આપણને બધાંને લાગુ પડે છે , બધી જગ્યાએ . બીજા કોઈની નાનકડી ભૂલમાં ય ફટ્ટ દઈને આંગળી કરવાનું ના ભૂલતા આપણે પોતે પોતાની વાત આવે ત્યારે ગમે એટલી પોલમપોલ ચલાવી લઈએ છીએ . બીજા કોઈની ભૂલોને ગાઈ-વગાડીને દુનિયાને બતાવતી વખતે આપણે ભૂલી જઈએ છીએ કે આ જ રીતે આપણી કોઈ ખામી સરાજાહેર બતાવવામાં આવે ત્યારે આપણને ય બહુ વસમું પડે છે !

ચાલો એક હાથવગો મુદ્દો જ લઈએ . રેસિઝમ . જન્મની જાતિ , પ્રદેશ કે ભાષાના આધારે ભેદભાવ . આપણે અંગ્રેજો-અમેરિકનો કે યુરોપિયંસને કાળા-ધોળાના ભેદભાવ માટે ડફણાં મારશું , વિશ્વબંધુત્વની દુહાઈઓ દઈશું , અમે અશ્વેત છીએ એટલે અમને તમારાથી નીચા ના ગણવા એવી સલાહો દઈશું . અને પછી ઔકાત પર આવી જઈશું - કોઈ નોર્થ-ઈસ્ટ ( આસામ, અરુણાચલ વગેરે) નો ભારતીય દેખાય એટલે - " ચીના / ચાઈનીઝ જેવો લાગે છે " એવું કહીશું , અને જાણે એ કોઇ અલગ પ્રજાતિનું પ્રાણી ભૂલું પડ્યું હોય એમ ટીકી-ટીકીને જોઇ રહેશું . " We are also Indians " એવું એમણે કહેવું પડે , યાદ કરાવતાં રહેવું પડે એ જ શરમની વાત નથી ?

પછી આવશે હિંદુ-સંસ્ક્રૃતિના બની બેઠેલા રખેવાળો . 5-5 મીટર ઊંચા કૂદકા મારીને કહેશે કે - " મુસ્લિમો પોતાને ભારતિય માનતા નથી , એમણે બધાએ આ દેશ છોડીને પાકિસ્તાન જતા રહેવું જોઇએ ! " અરે ભાઈ , આ દેશની જમીન તારા બાપાએ સરકારને 99 વરસના ભાડા-પટ્ટે આપેલી ? તું નક્કી કરીશ કે અહિં કોણ રહેશે અને કોણ નહિં રહે ?? ભાઈ તને કમળો થયો હોય તો ઈલાજ કરાવ , બાકી મને હજુય યાદ છે કે ભારત 20-20 World-Cup & World-Cup 2011 જીતેલું ત્યારે સૌથી પહેલાં અને સૌથી વધારે ફટાકડા મારા ઘરની સામેના કસ્બામાં ફુટેલા . તારી પાસે દેશભક્તિ માપવાનું કોઈ મીટર છે ? નથી ને ? તો આ સંસ્કૃતિ બચાવવાના નામે જે ઝાડા કરે છે એ બંધ કર , પ્લીઝ ! હિંદુ સંસ્કૃતિને તારા જેવા ફેનેટિક્સથી વધારે ખતરો છે !

અને પછી , આપણે બધા ... પ્રદેશપ્રેમી પ્રજા . ગુજરાતીઓ તો ખાલી ખમણ ને ઢોકળાંમાં જ સમજે . ખીખીખી . સાઉથ ઇંડિયંસ તો કેવી પ્રજા ? ગંધાતા રહે અને બોલે એટલે - યેન્ન્કુડમ વેલ્લ્કુલમ ઇલ્લે ઇલ્લે . ખીખીખી . પંજાબીઓ તો આમ , બંગાળીઓ તો તેમ . ખીખીખી . લો જુઓ, આ રહી આપણી વિશ્વબંધુત્વની ભાવના ! જે લોકો પોતાના દેશવાસીઓને એમની જીવનશૈલીના તફાવતને લીધે આદરથી નથી સ્વીકારી શકતા , એ આપણે આખી દુનિયાને મફ્ફતની સલાહો છૂટ્ટી મારીએ છીએ !

આવું તો ઘણું જોવા મળશે , મેં તો ખાલી હાઈલાઈટ્સ જ આપી છે ! પણ દુનિયાને સુધારવાનો રસ્તો આપણા ઘરથી જ શરુ થાય છે એવું નથી લાગતું તમને ??